Over waarheid

Zonder gevoel voor waarheid word je gek, maar de manier waarop je waarheid ziet is niet iets dat zonder onderhoud kan. Waarheid is niet één stelling, maar een beweeglijk lerend geheel dat steeds meer van de werkelijkheid opneemt.

In een verhaal is er altijd het conflict, wat een les in waarheid is op micro-niveau. Het is een onderzoek naar wat het hogere besef van het goede (volgens wat ik nu weet) op micro-niveau voor uitwerking heeft. Volgens Socrates (Plato, Het bestel) dienen filosofen die besef hebben gekregen van het goede naar de grot terug te keren en zich weer in de schaduwen onder te dompelen om daar aan het werk te gaan en niet in de fijne hogere sferen te blijven.

Het vreemde wil dat schrijven van allebei wat heeft: het is in hogere sferen vertoeven en het is neerdalen op het micro-niveau en in een conflict.

Advertisements

Lessen van jureren

Deze maand ben ik vooral bezig met jureren, daarnaast schrijf ik aan een essay. Het effect van jureren is dat ik kritischer word. Ik lees in korte tijd veel verhalen en alle kennis die ik tot nu toe vergaard heb over schrijven komt het meest naar boven als ik jureer. Wanneer ik een eerste versie van een verhaal zelf schrijf, ben ik afgeleid door wat ik in het verhaal wil zeggen, het plot en alle andere elementen. Wanneer ik coach kijk ik naar de zone van naaste ontwikkeling en vat mij opvalt.

Wanneer ik kritisch lees hoef ik geen plot te bedenken, een thema te verzinnen en tot uiting te brengen. Het verhaal is al geschreven en ik heb afstand omdat ik het zelf niet geschreven heb. Fouten die ik ooit in een eigen verhaal gemaakt heb vallen op. Fouten die ik in schrijfboeken / cursus leerde vallen op. Daarnaast is er ook nog mijn smaak, die breed is maar toch voorkeuren kent.

Door te jureren word ik kritischer dan door coaching. Bij coaching is het belangrijk om breed te lezen, dat wil zeggen om van allerlei stijlen en soorten verhalen het goede te zien, terwijl je bij jureren alleen het beste wilt zoeken – dat betekent dat je een innerlijke strijd krijgt tussen objectief zijn en subjectief. Soms kies ik een verhaal als zeer goed terwijl het mijn smaak niet is omdat het op grond van criteria wel een zeer goed verhaal is. Daarbij komt mijn ervaring als coach van pas, want ik kan verder kijken dan mijn smaak en kan een geniaal plot herkennen of een interessante schrijfstijl.

Bovendien is het zo dat een wedstrijd een bepaald publiek of doelstelling voor ogen heeft. Een wedstrijd zoals Libelle beoogt een andere lezer dan een SF-wedstrijd. En dat is goed, want lezers verschillen nu eenmaal, wedstrijden dus ook.

Igor van Krogten

Professor Igor van Krogten is blijkbaar al sinds vorig jaar dood. Ik deed bij hem een scriptie om te oefenen. Hij was wars van de statistische methode. Bij hem draaide het om de gedachte en dat kon je ook uit fictie leren. Een theorie mag je overal uit halen, was zijn academische houding. Zijn theorie over de liefde haalde hij uit het oeuvre van Proust en daarmee was hij een zonderling aan het UVA, want de rest van de Psychologie staf wilde vooral een kwantitatieve serieuze wetenschap zijn en geen alfa-bolwerk met diens vermeende ontoetsbaarheid. Hij leerde mij anders naar begrippen kijken. Dat ontwikkeling van de liefde ook negatief kan zijn, bijvoorbeeld. Hij confronteerde mij met mijn gemakkelijke gedachten dus. Ik mocht bij hem mijn miniscriptie in het Frans schrijven, ook al iets uitzonderlijks. Ik was verder ook nogal overtuigd van de noodzaak tot cijfermatige bewijzen maar uiteindelijk voel ik me toch erg getrokken tot het verbale en het creatieve. Zonder te begrijpen zijn we niets.

Lowlands verhaal af

Op dit moment schrijf ik alleen nog verhalen die bij elkaar passen in een reeks, omdat ik het uitdagend vind een thema uit te pluizen, op een enkel verhaal na. Ook het Lowlands verhaal past in een reeks. Ik vind dat goed werken, omdat ik bij een vrije opdracht me te vrij voel en mijn gedachten alle kanten op zwerven.

Schrijf jij ook weleens verhalen die bij elkaar passen of voel je je aangetrokken tot een thema?

Verhaal terug van verhaalchirurgen

Wie kiest voor de verhaalchirurgen – die alleen op genreverhalen commentaar geven – krijgt commentaar van twee chirurgen. Ik had beloofd dat ik er iets over zou schrijven op mijn blog. Ik vind het zinvol om mijn ervaring te delen zodat mijn schrijfvrienden weten wat er zoal mogelijk is en wie weet ook een verhaal durven op te sturen.

Wie denkt dat alleen beginners baat hebben bij de verhaalchirurgen heeft het mis. Dit verhaal is al uitgebreid proef gelezen en herschreven. Het verhaal is ook wat opzet betreft ambitieus opgezet met meerdere verhaallijnen en een complexe structuur. De taal in het verhaal wisselt nogal met de personages. Er is een gamer-psychozingevingsnerd uit de toekomst en er zijn eenvoudiger personages uit het verleden.

Voor de schrijfchirurgen dus een uitdaging, naast de gebruikelijke verhalen. Zelf wist ik niet helemaal hoe het verhaal vlot te trekken, wat heel gewoon is als je je grenzen opzoekt. Ik was dus benieuwd naar de raadgeving en het commentaar.

Dat valt niet alleen mee, het is zeer gedetailleerd zonder de globale problemen te vergeten aan te duiden. Bij dit verhaal is een goede opmaak onontbeerlijk om wijs te worden uit welke verhaallijn aan rol is. Ik krijg heldere uitleg hoe dat te doen. Ik krijg voorbeelden van terugkerende problemen, wijzigingen in de tekst, veel opmerkingen in de kantlijn over het waarom, het woordgebruik, vragen om uitbreiding, meer beschrijving, meer show. Het commentaar is motiverend zodat ik meteen zin heb aan het herschrijven te beginnen. En het beste van alles is dat het het eerdere globale commentaar van een literair agente concreet maakt, zodat ik preciezer weet waar de schoen wringt. Verhelderend.

Ook loopt het commentaar van beide chirurgen niet uiteen ondanks dat ze niet van elkaar weten wat de ander opmerkt, terwijl ze elkaar ook verduidelijken en aanvullen. Dit is een teken dat het commentaar betrouwbaar is.

Ik heb de indruk dat ik te maken heb met uitgebreide feedback van een gevorderden cursus. Talent kun je niet leren, wordt weleens gezegd, maar techniek en allerlei aanverwante zaken wel. Wie genreverhalen schrijft en verzucht dat de Schrijversvakschool om welke reden ook niet haalbaar is, heeft een leerzaam alternatief en is in goede handen bij de verhaalchirurgen. Je zou er bijna genre voor gaan uitproberen.

Boektiara

booktiara

Vanaf vandaag regent het boektiara’s op mijn Facebookpagina, om schrijvende moeders en vaders in het zonnetje te zetten. Het zijn stuk voor stuk mensen die bewust leven, positief bezig zijn (ook al hoor je ze weleens mopperen), kritisch zijn, zelfs voor de antagonist respect hebben ook al brengen ze hun held per definitie in de problemen en daarnaast ook nog een leuke vader of moeder zijn.

Heb je geen kinderen? Geen nood, als je veel energie en tijd in je schrijven stopt kom je ook in aanmerking.