Joost-zwagerman-essayprijs

Schrijf een essay van maximaal 3000 woorden voor de Joost-zwagerman-essayprijs. Voorwaarde is dat je nog geen boek hebt uitgebracht en niet als journalist werkt. Het essay mag geen wetenschappelijk artikel zijn of iets dergelijks.

Advertisements

An artist date

Juist in deze koude wat sombergrijze maand kan een artist date je vernieuwde energie brengen. Ik was vorige week op bezoek bij Kenneth Stamp, kunstfotograaf, naar aanleiding van zijn gast, een Nederlandse kunstenaar die door Europa gereisd heeft. Hij toonde twee videofilms waarbij hij stelde dat kunst water is, vloeiend en gelijkt op wetenschap. Iemand begreep het niet. Ik wel. Misschien komt het omdat ik rijke associaties van analytische aard kreeg bij wat hij gemaakt heeft. Een liefdesverhaal over een vogelverschrikker ergens in Noorwegen. Hij vertelde erbij dat vogelverschrikkers de oorzaak waren van massale vogelsterfte en daarna hongerdood in China. Hij vergeleek het proces met oorlog. De vogelverschrikker was een metafoor voor de krijger, die in het bos ronddoolt en letterlijk onthand is. Hij speelde ook de rol van de vrouw en vond zelf dat het kunst was die geen kunst wilde zijn.

Nu nog kan ik verder denken door zijn kunstwerk aan wat er uit het onderbewuste rijst na het zien van zijn stuk. Zijn werk doet me eraan denken dat iedereen die durft iets kan maken of bedenken. Er lijkt een kader te ontbreken in zijn werk, toch is hij er wel. Hij zit in de toeschouwer. Het kunstwerk lijkt te zeggen dat ik moet oppassen dat ik door kunst te veel te verplichten mooi of star te zijn, ik de expressie van de ander onmogelijk maak. Misschien is het noodzaak om kunstenaars vrij te laten om iets te maken en ze niet het bos in te sturen, omdat ze dan niet meer hun werk kunnen doen en dat is ons waarschuwen, wakker schudden, het onbewuste vorm te geven, het onuitspreekbare bespreekbaar maken, de pijn verwerken en nog tal van psychologische ingrepen in de werkelijke wereld.

Na zo’n avond krijg ik hernieuwde kracht en inspiratie om te schrijven, niet alleen door andere kunstliefhebbers te ontmoeten maar vooral door de aangereikte thema’s en de diepzinnige gesprekken. Julia Cameron heeft gelijk dat je als je wilt schrijven of kunst maken, je artist dates nodig hebt. Niet alleen in je eentje zwerven door een stad of zitten in een bankje in het bos maar ook andere kunstenaars spreken en zien waar ze mee bezig zijn. Elkaars werk lezen.

Mijn opvatting is het dat kunst niets anders is dan dialoog in verbeelding.

Recensie op flaptekst

Er komt een recensie van mij op een flaptekst van een gedichtenbundel. Het bijzondere is dat het een recensie is met een schrijfopdracht voor dichters, zowel beginnende als gevorderde dichters kunnen er hun voordeel mee doen. Beginnende dichters door een manier te leren om voorbij het cliché te komen en gevorderde dichters omdat een kleine oefening in inspiratie nooit weg is voor tussendoor of om een nieuw gedicht te beginnen.

Song writing in Dunglish

Gisteren aan weer een cursus begonnen. Het begon allemaal met een muzikant die me vroeg een songtekst te schrijven. Ik? Een songtekst schrijven? Dat kan ik helemaal niet. Daarbij dacht ik aan de tijd dat ik nog op de lagere school zat. Rijmdwang wist ik nog niet te benoemen, maar ik voelde aan dat het niet liep en dat ik gefrustreerd was dat het in mijn hoofd mooier zou worden dan in het echt. Ik vroeg wat hij erin wilde. Hij gaf me een titel en een opdracht. Ik begon gewoon. Vreemd dat het nu veel beter gaat dan jaren geleden. Ik merkte dat gedichten schrijven en korte verhalen echt helpt om een song te schrijven.

Doe aan een cursus mee, opperde een schrijfvriendin. Bij Mooc hebben ze goede cursussen voor een kleine prijs. Dat ga ik doen, dacht ik. Ik keek en het beviel me. Meteen opgeven voor de klas die toevallig maandag begonnen is. Het gevolg was dat ik de hele middag naar liedjes luisterde en probeerde te horen of er nu sprake was van een bridge of een verse. Dat ging niet al te best, maar toch haalde ik de quiz omdat ik de andere onderdelen foutloos maakte. Quiz passed! And now for the assignment. Deze wordt door peers beoordeeld en is afwachten. Spannend! Zullen ze mijn songopzet goedkeuren? Of moet ik de opdracht opnieuw doen?

Daarna ga ik dat boek van Schotanus eens lezen: Song- en liedteksten schrijven. Er worden wel Amerikaanse boeken aanbevolen die ik misschien later dit jaar zal aanschaffen, maar ik weet dat het boek van Schotanus goed staat aangeschreven, bovendien beviel me zijn boek over gedichten schrijven prima.

Schrijfvrienden ontmoeten

Ieder jaar komen een aantal leden van Schrijven Online samen op een centrale plek in Nederland om elkaar te zien en vooral vrijuit te spreken. Online schrijfcontacten via fora of Facebook zijn even echt als contacten uit de buurt. Dat blijkt ook als je elkaar ziet en blij bent eens een gezicht te zien bij de persoon of iemand terug te zien. Heerlijk vrijuit praten over schrijven is iets wat je bij een schrijfgroep kunt vinden, maar ook als je meedoet aan voor elkaar proeflezen of aan de wekelijkse opdracht op Schrijven Online en je maakt daarna contact via Facebook.

Sommige schrijvers verfoeien online contact omdat dat zou afleiden van schrijven. Dit klopt niet altijd. Online kun je proeflezers vinden, je kunt elkaar tips geven over wedstrijden en je kunt met elkaar overleggen. Je hoeft niet zelf het wiel steeds uit te vinden. Door het online contact heb ik de leukste discussies over schrijven, zijn prijsuitreikingen gezellig en minder oppervlakkig (want ik ken al een paar mensen en we praten verder over schrijven en daardoor spreek ik ook onbekenden eerder aan). Dankzij de online contacten zijn mijn leven en schrijven vooruit gegaan.

De meeting zondag begon dus onmiddellijk met goede gesprekken en het was erg gezellig. Tijd om eens te babbelen over de gang van zaken online, meningen over de keuze van schrijfcoaches, prijsuitreikingen, maar ook over het onzichtbare kader waar vanuit je schrijft als je schrijft, naar analogie van het wetenschappelijk kader waar vanuit je onderzoek doet, over wat anderen schrijven, welke projecten ze bezig houden, brieven van middeleeuwse schrijvers begrijpen, en elkaar weer zien bij een komend evenement. Daarnaast was er ook wat ruimte om over persoonlijke dingen te spreken en elkaar wat beter te leren kennen.

Autobiografisch: fictie of non-fictie?

Autobiografisch schrijven lijkt eenduidig. Het gaat om non-fictie. Je haalt materiaal uit je eigen leven, herinneringen, notities en interviews. Mogelijk video’s en foto’s of zelfs uit brieven. Het geval wil echter dat alles getint wordt door ervaring en de waarnemer. Zeker als er emoties of morele oordelen in je werk sluipen die een ervaring belichten. We kunnen niet zonder de camera en die zijn we zelf, behalve als het ons lukt om buiten onszelf te treden, dan nog is er het metafysisch kader waar we ons niet altijd even bewust van zijn en waarvan uit we keuzes maken wat wel en niet te laten zien. Als je jezelf ziet als waarnemer met een moreel meetinstrument, lukt het de juiste filter voor je camera te kiezen. Liefst een die naar de smaak van de uitgever is. Dat hoeft niet eens neutraal te zijn. Een documentaire mag ook best met een mooi filter geschoten worden.

Autobiografisch kan ook als materiaal gezien worden om een principe te tonen, een verhaal dat universeel is te vertellen, een mechanisme bloot te leggen, een filosofie te onderzoeken. Het kan ook als basis voor fictie dienen. Mag je het dan nog autobiografisch noemen, als de werkelijkheid bewust vervormd wordt en het verder gaat dan klooien met de belichting?

Levensloop

ZICHTBAAR ALLEEN

Menno Wigman

.

Gisterochtend overleed de dichter, schrijver en essaist Menno Wigman (1966) aan een hartziekte. Menno Wigman debuteerde in 1997 met de bundel ‘Zomers stinken alle steden’, waarmee hij meteen doorbrak naar een groot publiek. Ook met zijn latere werk oogstte hij succes bij zowel de critici, de pers als het publiek.

Zijn laatste bundel, ‘Slordig als geluk’, verscheen in 2016 en werd afgelopen nog woensdag voorgedragen voor de Ida Gerhardt Poëzieprijs. Volgens zijn uitgever heeft dit nieuws hem nog bereikt.

Behalve gedichten publiceerde Wigman ook essays en een autobiografisch werk. Zijn gedichten zijn vertaald in onder meer het Frans, Engels en Duits.

Van 2012 tot 2014 was Wigman stadsdichter van Amsterdam en moest hij regelmatig her en der opdraven. Achteraf was dat een te zware periode, moest hij vaststellen toen hij met een hartkwaal op de intensive care belandde. Uiteindelijk was het dus die hartkwaal die hem noodlottig…

View original post 182 more words