Creatieve blokkades

Op dit moment probeer ik ‘the artist way’ van Julia Cameron uit. Wat gebeurt met vrijuit schrijven is dat je merkt hoezeer je innerlijk zich terdege bezig houdt met terrorisme in Manchester, de vriendin op Facebook waarvan de kat dood is enzovoort. Dit levert een creatieve blokkade op, maar ook juist materiaal om over te schrijven.

De methode betekent eerst opschrijven wat het meest naar boven komt en al schrijvend merk je dat je blokkade oplost, dat je misschien wel heel veel tegenstrijdige gedachten hebt en daar is niets mis mee. Doet me denken aan minderheden, die zoals ik van twee culturen of meer zijn en vaak een veelheid van standpunten moeten zien te verteren. Vrijuit schrijven is een manier om daar wijs uit te worden en psychische ruimte vrij te maken voor andere bezigheden, zoals het ook ruimte vrij maakt om creatief te worden.

Zowel die mijmeringen aan de oppervlakte als meer persoonlijke thema’s leveren materiaal op. Als we aan onszelf duidelijk kunnen maken wat we voelen en denken, kunnen we dat aan een ander uitleggen. Als dat een slagveld is vol wrok, woede, angst, schaamte, staan we stil en vallen we stil. De woorden steken in mijn keel, ik krijg geen woord eruit. Zo is het ook met schrijven.

Waar schrijf ik voor?

Schrijf niet meer voor wedstrijden, maar voor tijdschriften, zegt een ervaren schrijfvriendin. Vorig jaar was ik meer en meer voor tijdschriften gaan schrijven en kreeg vaker feedback over mijn verhalen. Er werd één verhaal gepubliceerd in een literair tijdschrift, één ander goedgekeurd. Helaas kwam er geen nieuwe uitgave van het blad. Ik schreef een verhaallijn voor een personage, herschreef en liet het proeflezen, redigeren en corrigeren. Stuurde het op naar twee uitgevers.

Nog steeds schrijf ik verhalen voor wedstrijden, maar merk dat ik in een soort tweespalt beland. Ik schrijf gedichten, essays, korte verhalen voor wedstrijden en voor mijn bundel. Af en toe stuur ik iets op naar een tijdschrift. Ik heb het gevoel dat ik fragmentarisch bezig ben, wat op zich niet erg is, maar mijn focus wordt minder gericht op wat ik zelf wil schrijven en dat laatste komt niet ten gunste van mijn manuscript.

Los daarvan mis ik het schrijven voor het tijdschrift Naakte Lunch. Ik wist wat ik schreef en voor wie en ik kon rekenen op gerichte kritiek.

Mijn schrijfvriendin heeft gelijk: ik ga voor mijn bundel schrijven en me daar door laten leiden. Een eerste stap om dit voor elkaar te krijgen is dat ik Julia Cameron’s the Artist Way aangeschaft heb en me daar door ga laten leiden om weer focus te krijgen. Ik ga daarmee het gesprek aan met wat ik in mijn boek wil zeggen, zodat ik houvast vind in de structuur en lijn van mijn boek en niet lukraak iets eraan ga schrijven maar juist inzicht krijg in het geheel, de samenhang, de lijnen, mijn interesse en waarom ik het schrijf. Dit kan ik het beste voor mezelf opschrijven. Bij een kort verhaal is het voor mij vaak voldoende en overzichtelijk om het in het hoofd te doen. Een kortverhaallijn is te overzien. Een langer verhaal, vooral als de structuur complex is, is minder goed te overzien.