Roer.land

Een site vol gedichten gaat één regel van me plaatsen in de rubriek Panorama. De site is een ontdekkingsreis en een nautisch kunstwerk waar je in kunt verdwalen. Overal zijn gedichten of gedichtenregels te vinden, waar je je aan boord ook bevindt. Verdwalend kwam ik de namen van schrijfvrienden tegen van mijn online dicht- en schrijfcommunity op Facebook. Ik lees graag Leen Pil bijvoorbeeld. Een gedicht waar moederschap eens in onverwachte beelden vertoond wordt in de rubriek ‘Zog’. Ondertussen kriebelt het om weer aan langer werk te beginnen. Dat staat nu een beetje stil door life events. Ik verlang naar rustiger vaarwater.

Een leeg hoofd

Het afgelopen jaar heb ik minder kunnen schrijven, zelfs een gedicht lukte niet altijd, laat staan aan mijn manuscript. Mijn hoofd voelde leeg door groot verdriet. Ik heb nog jaren van verwerking voor de boeg, en schrijven helpt daarbij. Niet per se schrijven over ellende, nee. Schrijven over thema’s waar je energie van krijgt, iets als nieuw ontdekken en benaderen kan juist beter werken voor je brein. Je vult je brein met iets nieuws en de gevoelens verdwijnen op de achtergrond. Tussendoor voel je wat je voelt, wat er naar boven komt. Je kunt ook niet de hele tijd geconcentreerd zijn op iets anders. Anderen helpen geneest me. Ik kwam erachter door het te doen. Het helpt ook je mission statement te weten, je ideaal. Daar kun je energie uit putten. Het helpt ook bij het kiezen wat te schrijven maar het hoeft niet. Ik laat me leiden door nieuwsgierigheid die weer gemotiveerd is door voort te bouwen op wat ik me nu herinner. Waar gaat het verder? Hoe gaan anderen verder dan hier? Wat is een nieuwe mogelijkheid? Wat zijn de oude beproefde manieren in deze nieuwe situatie?

Nieuwe ogen

Door omstandigheden heb ik mijn manuscript een tijdlang laten liggen en er niet naar omgekeken. Ik had de vermogens niet om eraan te werken. Ik wist dat er iets met de structuur is waar werk aan is, maar wist niet wat en ik had de concentratie niet die vereist is om een groot project te overzien. Daar heb je je brein voor nodig en dat was te veel out of order. Ik sta op het punt om het weer op te pakken door middel van een cursus van Editio, hopend dat de situatie binnenkort beter is. Het is een gok.

Een vriend die veel leest las afgelopen week mijn manuscript en was onder de indruk. ‘die knalt er wel in’, ‘indrukwekkend verhaal’. Dit geeft me weer moed om het weer op te pakken. Kennelijk is er één lezer die begrijpt dat dit verhaal moet. Of ik het alleen voor vrienden wil uitgeven of een uitgever wil zoeken maakt me nu niet uit. Ik wil dit verhaal zo goed mogelijk afschrijven, tot ik helemaal tevreden ben. Ik ben blij dat ik even zijn ogen mocht ‘lenen’.

Ondertussen lees ik van Jessica Durlacher ‘De dochter’, en begrijp het boek zo goed. Vooral de grote vader herken ik, met het grote verhaal en de moeizame omgang, vaak onvoorstelbaar moeilijk. Wat het met je doet. Lastig om dat goed op papier te krijgen in een vorm die leesbaar is.

Wachten

Een vreemd onderdeel van schrijven is wachten. Wachten op de uitslag van een schrijfwedstrijd, wachten op de reactie van een uitgever, wachten op de uitspraak van de jury. De spanning loopt op en hoe hoger je verwachting des te groter de uitkomst: vreugde of teleurstelling. Er is een geluksaspect bij dat wachten. Wat je schrijft kan net goed vallen of er kan iemand zijn die het thema beter brengt.

Hoe hoger je inspanning, hoe hoger je verwachting? Niet per se. Bij beginners zie je vaak dat ze weinig inspanning leveren bij het schrijven en toch een hoge verwachting hebben. Doorgewinterde schrijvers zijn vaker realistisch en weten beter wat hun woorden waard zijn en dat de kansen gering zijn.

Je zou kunnen zeggen dat het masochistisch is om te schrijven omdat de kans op succes zo klein is. Dit geldt alleen wanneer je je verwachtingen hoog legt. Dat is iets anders dan dromen. Dromen over succes is leuk, grappig, vermakelijk, plezierig en kan motiveren. Maar je weet dat een droom niet werkelijk waar is. Het is ook anders dan een wenslijst aan doelen die wel haalbaar zijn. Werken aan je vaardigheden tot je wel kans maakt bijvoorbeeld. Kleine haalbare doelen, zoals goedlopende zinnen schrijven, leren personages goed uit te werken, een gedicht afschrijven, een schrijfboek lezen maken onderdeel uit van het grotere doel waar je van droomt. Door het op te breken in stukjes heb ik vaker een gevoel van succes.

Waaier met gedicht

Toch meegedaan aan de schrijfwedstrijd van Editio met een gedicht dat ik nog net in 2020 schreef op de drempel van het nieuwe jaar. De gekozen foto laat de waaier zien die ik heb laten maken om me te troosten van de scheiding en die ik uitdeel vooral aan vrouwen. Ik kan niet wachten om mijn moeder er een te geven. Het gedicht vind je op de pagina van Editio.

Back to basic

Weer bezig met een uitdaging, maar zoals ieder begin is mijn hoofd nog aan het zoeken naar een ingang. Volgens Nirav kan ik het makkelijkst vertrekken vanuit taal en volgens anderen met een plan. Ik heb beide geprobeerd maar loop vast in mezelf. Moet ik het oorspronkelijke plan overboord gooien of eraan werken? Ik behoud toch het oorspronkelijke plan maar herdenk het. Misschien heb ik niet de juiste werkwoorden en niet lang genoeg over het concept nagedacht. De decembermaand is een onrustige maand door de vele afleidingen. Het is dan wel weer gezellig.

Teksten bij kunstwerken

Hoe schrijf je teksten bij een kunstwerk? Het beste resultaat krijg je wanneer je niet herhaalt wat je al kunt zien maar een extra laag aanbrengt of een perspectief, leerde ik bij een workshop in museum De Pont.

Daarvoor schreef ik zeer korte teksten die een wisselwerking met het kunstwerk aangaan. Voor een groter werk heb je een verbinding nodig tussen de stukken tekst, bijvoorbeeld een formule die eenheid geeft, een uitgangspunt, een patroon. Ik heb een formule gevonden die past bij de kunstwerken maar ik weet pas of het ook werkt wanneer het ingevuld is.

Geen chronologisch verhaal, maar een puzzel. Gaat dat werken?

Niet gekozen tot stadsdichter

De commissie was onder de indruk van mijn gedichten maar ik bleek te weinig binding te hebben met de stad. Niet getreurd, ik stuurde ze mijn pas geschreven gedicht op over Den Helder en feliciteerde de geselecteerde.

Nu ben ik vrijer om te schrijven wat ik zelf wil. Dit heeft voordelen. Het nadeel is dat een opgelegde beperking en deadline vaak prikkelt, mij een zetje geeft. Daarom deed ik ook mee aan schrijfwedstrijden. Het leverde wel heel uiteenlopend werk op. Ja, ik zou mezelf een opdracht kunnen geven. Een deadline. Meestal ontstaat vrij werk vanuit iets dat ik per se wil uiten, noodzaak.

Ik moet me niet te gelaten voelen om te schrijven. Dit is het afgelopen jaar te vaak het geval geweest. Tot ik opeens een paar maanden geleden weer verlangen herontdekte met een aantal liefdesgedichten tot gevolg.

Stadsdichter

Zondag heb ik me aangemeld als stadsdichter. Er zijn pluspunten en ik ambieer het al een tijdje. Ik merk dat ik me een beetje inhoud om er al invulling aan te geven want er kunnen betere kandidaten zijn.

Ben ik eraan toe om mijn woorden in te zetten voor de gemeenschap? Het is anders gedichten vanuit expressie van persoonlijk gevoel te schrijven dan voor iets dat extern is. Maar van dat externe is het de kunst om het intern te maken, om het gemeenschappelijke gevoel te vinden en er woorden aan te geven waar anderen zich in kunnen vinden.

Het kriebelt om op onderzoek te gaan in de bibliotheek, maar door Corona houd ik me nog in. Er zijn genoeg aanknopingspunten waarvan ik weet om mee aan de slag te gaan vanuit de geschiedenis die ik ken.

Facebookpagina

Bewust niet commercieel, pak ik mijn Facebookpagina aan vanuit de verbinding met andere mensen en vanuit de liefde voor gedichten. (misschien zeg ik dit omdat ik stuntel en omdat ik niet eerst een tutorial gevolgd heb en eclectisch en uitproberend het aanpak) Ik heb zeker geen cursus gevolgd hoe Facebook te gebruiken om meer klanten te trekken. Ook wil ik niet commercieel lijken. Ik wil persoonlijk zijn.

Dus geen tips en trucs hier hoe je meer lezers naar je pagina trekt. Ik probeer de pagina zo eenvoudig en recht door zee mogelijk te maken en alleen ingesproken gedichten erop te zetten. Gedichten ingesproken door anderen en mezelf. Gedichten van anderen en van mezelf. Liefst in samenwerking gemaakt. Je kunt niet alleen een geluidsfragment neerzetten op Facebook, dus is er een foto bij. Meer niet.

Ik heb er ook een heel eenvoudig gedicht op gezet dat dementie-vriendelijk is, met eenvoudige begrijpelijke tekst en wat muzikaliteit. Ik hoop dat iemand op het idee komt om het naar zijn moeder met beginnende dementie op te sturen maar weet dat ik zelf mensen daartoe aan moet zetten, persoonlijk. Net zoals ik mensen persoonlijk aan moet zetten om een gedicht voor ze in te spreken (uitzonderingen zijn er). Misschien dat mensen zich verlamd voelen in hun initiatieven. Juist het inspreken van een gedicht of laten inspreken van je gedicht kan je uit de verlamming trekken. (kan ook bij paragrafen van je boek)