Leitmotiv en leidmotief

Leitmotiv komt voort uit de muziek en wordt vaak herhaald al dan niet in dezelfde vorm in een verhaal zoals bij repetitio – eenzelfde stuk zin dat herhaald wordt alsof het een riedeltje is. Er is verschil tussen leitmotiv en leidmotief, lees ik op dbnl, de site en vraagbaak van de Nederlandse letteren. Omdat ik laatst bij een vertelworkshop het woord leidmotief hoorde in een betekenis die mij niet bekend was, voelde ik de behoefte dit verder uit te pluizen. Zo kwam ik terecht op een pagina voor docenten waar het versimpeld uitgelegd wordt en daarna op dbnl. Dbnl legt het preciezer uit, maar blijkbaar hanteren verschillende mensen verschillende uitleg wat ze eronder verstaan. Zelf dacht ik dat een leitmotiv indien het een symbool is, in meerdere gedaanten kan voorkomen – liever wel zelfs – terwijl leidmotief op de site voor docenten een terugkerend voorwerp in een verhaal is. In ieder geval iets dat concreet is. Ook had ik in het hoofd een verband gelegd met een abstract motief of het thema, voor mij verduidelijkt een motief een thema hoewel ik me ook zou kunnen voorstellen dat het het thema contrasteert, tegenspel geeft, doet begrijpen, uitlegt, context geeft…

Advertisements

Blij met feedback collega-dichter

Van bekroonde dichter Hervé Deleu kreeg ik een zeer bemoedigende feedback op een gedicht en de laatste keer dat dit gebeurde werd het gedicht geplaatst op Meander. Volgens Hervé maakt dit gedicht kans op de tweede ronde van Turing.

Zelfs al zou het gedicht niet door zijn, dan zijn de woorden van Hervé voor mij al genoeg. Wat fijn als een collega-dichter of schrijver precies vertelt wat er goed aan je werk is, dat gevoel van bemoediging probeer ik ook altijd te bereiken wanneer ik feedback geef. Ik laat wel doorschemeren waar volgens mij nog groei nodig is of als het werk sterk is, dan laat ik dat ook graag weten, ook als het heel anders is dan commercieel, standaard, mode. Ik geloof er namelijk in dat iedere lezer verschillend is en dat iedereen vooruit kan gaan. De een met meer inspanning dan de ander.

Hoe vind ik mijn lezers

Er zijn veel manieren om je lezer te vinden, zoals met een tafeltje bij de toiletten van een camping staan met je boek. Dat is een directe verkoopmanier en het werkt, schijnt het. Daar zijn variaties op te bedenken.

Voor een kort verhaal dat online staat heb je online manieren tot je beschikking zoals meedoen aan een wedstrijd maar ook een link plaatsen op Facebook in een groep waar lezers komen op zoek naar een blog of kort verhaal.

Eerst is het echter belangrijk het haakje te vinden en dat betekent niets minder dan je in een mogelijke lezer verplaatsen. Waarom zou een natuurliefhebber mijn verhaal over een kastanjeboom bij Editio willen lezen? Omdat het verhaal uiting geeft aan liefde voor de natuur. Waarom zou een liefhebber van kunst mijn verhaal willen lezen? Omdat ik de vraag stel of dit kunst is. Zo kun je beter aansluiten op de lezer, door dat haakje in je aankondiging te verwerken. Ik ga uit van de (gedeelde) interesse.

Koester je stokpaardjes

Niet alleen je bewustzijn heeft stokpaardjes, je onderbewustzijn heeft ze ook wat zich uit in thema’s waarover je dagdroomt, waar je over droomt en die terugkeren al dan niet gepaard met sterke gevoelens. Dit zijn de beste stokpaardjes om als vertrekpunt voor een verhaal te nemen, want grote kans dat je met interesse, kennis en betrokkenheid daarover schrijft. De woorden zullen stromen. Natuurlijk komen daar de dagelijkse zorgen doorheen fietsen waar je ook sterke gevoelens over kunt hebben. Wat je daarover denkt en voelt schrijf je in je dagboek op om het uit je hoofd te hebben. Daarna is de weg vrij om de meer schrijfwaardige thema’s op te duiken. In eerste instantie is dit niet het moment om kritisch te zijn maar om alles omhoog te laten komen alsof je een sloot dregt op zoek naar juwelen. De oude verroeste fiets en alle andere rommel komen mee omhoog. Schrijf ze op en ga door met dreggen. Wees niet kieskeurig nu. Kijk daarna pas of er wat bruikbaars tussen zit, iets wat je hart harder doet kloppen.

Waar zal ik over schrijven?

Over een paar weken ga ik schrijven voor een cursus en wil ik publicabel werk maken. Daarom ga ik me de komende weken bezighouden met de vraag waarover ik schrijven zal. Een manier om me daarop voor te bereiden is in kaart brengen waar mijn interesse ligt middels een mindmap en freewriten. Meestal vertrek ik van een premisse of een verschijnsel dat mijn aandacht vasthoudt. Ook over de methode waarop wil ik me voorbereiden. Wat wil ik uitproberen aan methodes? Past dat bij het onderwerp dat ik kies? Ik zoek een onderwerp waar ik iets in te onderzoeken heb, waar ik over na wil denken en het zou ook goed zijn als ik al een conflict dat ik interessant vind of liever nog een lijstje zou hebben om uit te kiezen. En een plot dat uit een van de conflicten ontstaat? Of toch eerst een plot en daarna daar vandaan vertrekken?

Plafond bereikt

Op gegeven moment kwam ik niet verder. Ik bleef in bepaalde valkuilen vallen, ook als ik er op lette. Ik wist zo’n beetje waar ze zijn, maar ik bleef erin vallen. Het is net het leven. Ook daar had ik blinde vlekken die ik langzamerhand leerde kennen en die ik probeerde te veranderen maar sommigen daar kon ik hulp bij vragen. Van mensen dichtbij of van een training.

In het geval van schrijven wou ik begin dit jaar weer een cursus doen, niet meer als beginner maar als gevorderde. De eerste stap was erkennen dat ik een plafond bereikt had en dat ik hulp nodig had van een specialist. Vervolgens zocht ik naar het hoe. Schrijven Magazine had een heel handige special over schrijfopleidingen, waar je een en ander kon vergelijken. Online of op locatie, dichtbij of veraf, en groepen of solo, welke niveaus bieden de scholen aan? En welke docenten geven er les? Zo kwam ik uit op verschillende mogelijkheden voor gevorderden.

Ik heb de knoop doorgehakt en nu ik me heb opgegeven denk ik dat ik niet meer schrijven kan, dat ik geen inspiratie meer heb. Gelukkig is er tijd om me voor te bereiden en kan ik voor die tijd alvast beginnen iets te schrijven. Eerst nadenken waar ik maandenlang aan schrijven wil. Een langer verhaal? Of toch korte verhalen? Iets waar ik al aan begonnen was?

Turing gedichtenwedstrijd

Voor gedichten is het lastig een proeflezer te vinden omdat gedichten een andere tak van sport zijn dan korte verhalen en sommigen niet weten wat van een afwijkend gedicht te vinden. Dit heb ik gemerkt bij het lezen van een winnend gedicht in een eerdere editie van Turing. Ik hoor dan om me heen onbegrip over het winnende gedicht, terwijl ik het zelf wel zie waarom dit gedicht eruit springt, maar onder woorden brengen waarom is veel lastiger. Hoe leg je uit wat een knappe vondst is? Wat een goed ritme precies is los van het ritme van benadrukte klemtonen? Zoiets moet je zien en niet iedereen ziet het blijkbaar. Bij het schrijven leun ik ook sterk op mijn gevoel en mijn meest sterke gedichten die overkomen heb ik geschreven tijdens heftige innerlijke strijd. Ik zou willen dat ik even krachtig kan schrijven wanneer het leven kabbelt maar wat ik dan schrijf is gewoon grappig en aardig, meer niet. Ik vind dat dan ook genoeg.

Dat betekent niet dat het voor een andere gedichtenschrijver ook zo is. Het beste kun je bij jezelf analyseren wanneer je je krachtigste werk schrijft en onder welke omstandigheden en is het adagio dat je veel schrijft van toepassing en dat kan ook iets anders zijn dan een gedicht zoals een zeemanslied. Ik sprak de winnares van Turing een paar jaar geleden en ze zei dat ze haar winnend gedicht in een kwartier schreef. Ze had het niet tijdens een ongelukkige periode geschreven. Ze had de jaren ervoor veel geslamd, waarbij je snel krachtige zinnen produceert voor een publiek online en een schrijfopleiding gevolgd. Ik denk dat oefenen het verschil uitmaakt naast talent.