Afwijzing niet ontvangen?

Op mysterieuze wijze ontving ik na een jaar nog geen email van de uitgever en ook niet van een schrijfwedstrijd dat ik genomineerd was. Ik kreeg ook de mail van de literair agente niet. Nu vraag ik me af welke mails ik allemaal nog meer nooit heb gezien doordat de provider sinds X tijd op de server mijn mail nogal willekeurig in de spambox laat verdwijnen zonder dat ik dit wist. Ik kijk immers alleen naar de mail op mijn computer in het grootste vertrouwen dat mijn provider alles doorstuurt. Niet dus!

Een gedeelte van mijn mails worden automatisch in de spambox bij de provider opgeslagen. Als je de webmail wekelijks checkt is er niets aan de hand, dan zie je ze online in de spambox. Maar wie controleert zijn spam zowel op zijn computer als online? Dat is geen verbetering. Ik kreeg gisteren excuses van mijn provider nadat we alles samen hadden uitgepluisd. Ze gooien de spambox ook nog eens ongevraagd om de zoveel tijd leeg, dus al die voor mij belangrijke mails zijn voor eeuwig weg.

Een oplossing opperden schrijfvrienden: neem gmail of live. Die bewaren netjes je spam tot je het zelf weggooit. Je hebt alles op één plek. Bovendien vinden mijn zoons dat het handig is om je mail overal te kunnen lezen ook als je niet achter je computer zit.

Of ik de uitgever ga bellen met opnieuw een verzoek de mail nogmaals te sturen weet ik nog niet. Ik kan het ook beschouwen als een verloren zaak en naast me neerleggen. Ik vraag me af of een provider het kan maken ongevraagd alle mail op spam te controleren en lukraak alles weggooien, juridisch gezien. Je kunt ook nergens instellen dat de mail niet op spam ‘gecontroleerd’ wordt. Het zou zoiets zijn als een postbode die je post gaat sorteren op relevantie. Die zou het mogelijk nog beter doen dan de filter.

In de tuin werken

Hoe kun je schrijven in de tuin? Je kunt natuurlijk je laptop mee naar buiten nemen en een werkplek inrichten. Je kunt ook een whiteboard neerzetten of ophangen en daar een tekst opschrijven waaraan je werkt. Toevallig had mijn buurman afgedankte whiteboards in de aanbieding afkomstig uit het onderwijs voor een klein prijsje. Er staat er nu een in de tuin en bij iedere pauze tussen het onkruid wieden door werk ik aan mijn songtekst die ik erop heb geschreven en kom ik een stukje verder bij het analyseren ervan, zodat ik niet schrik wanneer de dirigent me zal vragen een deel te herschrijven, bijvoorbeeld. Ik krijg meer inzicht in het metrum door gelijktijdig erover te lezen. Er is een verschil in werkwijze bij de Amerikaanse methode om een lied te schrijven en de Nederlandse, ontdek ik tijdens het lezen. Bij het Nederlands spelen klemtonen klaarblijkelijk meer een rol dan bij het Frans. Daar wordt nadruk vooral gelegd door klinkers lang te zingen. Ondertussen zing ik af en toe hardop het lied. Straks komt de dirigent met een heel andere melodie, haha.

Jammer deze fouten

Tijdens het jureren doen sommige verhalen meer pijn bij het lezen dan andere: namelijk verhalen die origineel zijn maar rommelig uitgewerkt en wel geschikt voor de wedstrijd wat betreft plot, verhalen die maar niet op gang komen terwijl er een bijzondere schrijfstem is, verhalen die net niet horror zijn omdat alle aandacht lijkt te zijn gegaan naar het origineel beschrijven van personages, verhalen die niet geloofwaardig zijn met een goed verhaalidee. Ook jammer van een verhaal dat door google translate lijkt te zijn gehaald met bizarre zinnen tot gevolg.

Een dirigent opbellen

Ik heb sinds gisteren een zeemanslied liggen zonder bestemming en de buurvrouw opperde het naar het plaatselijke Shantykoor te sturen. Vandaag de stoute schoenen aangetrokken en gebeld. Met trillende benen, klaarblijkelijk vind ik het spannend, aan de telefoon met de dirigent of ze belangstelling hebben voor een nieuw lied. Het onderwerp van het lied is zeemansbenen.

Even vermeld een succesje met gedichten schrijven, om mijn redenen te verhelderen en ook gezegd dat ik tegen een teleurstelling kan mocht het lied niet aanspreken of niet geschikt zijn. Tenslotte gezegd dat het lied naar eigen inzicht veranderd mag worden en gearrangeerd. Hij vroeg of ik een melodie had, die had ik niet. Ik schrijf wel met een ritme in het achterhoofd, maar zonder precieze melodie. Die mogen ze zelf verzinnen.

Ik krijg in ieder geval bericht. Spannend, nu zijn er twee liederen in de race om misschien gezongen te worden door een koor. In ieder geval nog geen afwijzing terug.

Zeemansliederen schrijven

Gisteren kwam ik erachter dat er een schrijfwedstrijd was voor zeemansliederen en dat het die dag de laatste dag was om in te zenden. Ik had nog niet eerder een zeemanslied geschreven, wel net een cursus songwriting gevolgd, dus trok ik de stoute schoenen aan en volgde de aanwijzingen van Nanne Kalma in de Leeuwarder Courant Online. Het resultaat is geen helemaal episch lied en ook niet naar erotiek neigend. Ik heb gekozen voor een licht, stoer en vooral vrolijk getint lied.

Van de cursus songwriting heb ik geleerd dat het refrein vooral een meezinger dient te zijn boven het poëtische aspect. Bij zeemansliederen het liefst met iets dat je bombastisch kunt uitroepen. Het ritme van een deinend schip begeleide me bij het schrijven. Het was vooral de lol die me hiertoe dreef en bij enthousiaste reacties van proeflezers kreeg ik vanochtend zin er nog een te schrijven dat net iets gewaagder en epischer klinkt.

De grote lol kwam daarna bij het zingen van mijn lied. ‘Dat is geen zeemanslied, dat is hooguit een visserslied van Jan Smit!’ Waar ik hartelijk om moest lachen.

Over waarheid

Zonder gevoel voor waarheid word je gek, maar de manier waarop je waarheid ziet is niet iets dat zonder onderhoud kan. Waarheid is niet één stelling, maar een beweeglijk lerend geheel dat steeds meer van de werkelijkheid opneemt.

In een verhaal is er altijd het conflict, wat een les in waarheid is op micro-niveau. Het is een onderzoek naar wat het hogere besef van het goede (volgens wat ik nu weet) op micro-niveau voor uitwerking heeft. Volgens Socrates (Plato, Het bestel) dienen filosofen die besef hebben gekregen van het goede naar de grot terug te keren en zich weer in de schaduwen onder te dompelen om daar aan het werk te gaan en niet in de fijne hogere sferen te blijven.

Het vreemde wil dat schrijven van allebei wat heeft: het is in hogere sferen vertoeven en het is neerdalen op het micro-niveau en in een conflict.

Lessen van jureren

Deze maand ben ik vooral bezig met jureren, daarnaast schrijf ik aan een essay. Het effect van jureren is dat ik kritischer word. Ik lees in korte tijd veel verhalen en alle kennis die ik tot nu toe vergaard heb over schrijven komt het meest naar boven als ik jureer. Wanneer ik een eerste versie van een verhaal zelf schrijf, ben ik afgeleid door wat ik in het verhaal wil zeggen, het plot en alle andere elementen. Wanneer ik coach kijk ik naar de zone van naaste ontwikkeling en vat mij opvalt.

Wanneer ik kritisch lees hoef ik geen plot te bedenken, een thema te verzinnen en tot uiting te brengen. Het verhaal is al geschreven en ik heb afstand omdat ik het zelf niet geschreven heb. Fouten die ik ooit in een eigen verhaal gemaakt heb vallen op. Fouten die ik in schrijfboeken / cursus leerde vallen op. Daarnaast is er ook nog mijn smaak, die breed is maar toch voorkeuren kent.

Door te jureren word ik kritischer dan door coaching. Bij coaching is het belangrijk om breed te lezen, dat wil zeggen om van allerlei stijlen en soorten verhalen het goede te zien, terwijl je bij jureren alleen het beste wilt zoeken – dat betekent dat je een innerlijke strijd krijgt tussen objectief zijn en subjectief. Soms kies ik een verhaal als zeer goed terwijl het mijn smaak niet is omdat het op grond van criteria wel een zeer goed verhaal is. Daarbij komt mijn ervaring als coach van pas, want ik kan verder kijken dan mijn smaak en kan een geniaal plot herkennen of een interessante schrijfstijl.

Bovendien is het zo dat een wedstrijd een bepaald publiek of doelstelling voor ogen heeft. Een wedstrijd zoals Libelle beoogt een andere lezer dan een SF-wedstrijd. En dat is goed, want lezers verschillen nu eenmaal, wedstrijden dus ook.

Igor van Krogten

Professor Igor van Krogten is blijkbaar al sinds vorig jaar dood. Ik deed bij hem een scriptie om te oefenen. Hij was wars van de statistische methode. Bij hem draaide het om de gedachte en dat kon je ook uit fictie leren. Een theorie mag je overal uit halen, was zijn academische houding. Zijn theorie over de liefde haalde hij uit het oeuvre van Proust en daarmee was hij een zonderling aan het UVA, want de rest van de Psychologie staf wilde vooral een kwantitatieve serieuze wetenschap zijn en geen alfa-bolwerk met diens vermeende ontoetsbaarheid. Hij leerde mij anders naar begrippen kijken. Dat ontwikkeling van de liefde ook negatief kan zijn, bijvoorbeeld. Hij confronteerde mij met mijn gemakkelijke gedachten dus. Ik mocht bij hem mijn miniscriptie in het Frans schrijven, ook al iets uitzonderlijks. Ik was verder ook nogal overtuigd van de noodzaak tot cijfermatige bewijzen maar uiteindelijk voel ik me toch erg getrokken tot het verbale en het creatieve. Zonder te begrijpen zijn we niets.

Lowlands verhaal af

Op dit moment schrijf ik alleen nog verhalen die bij elkaar passen in een reeks, omdat ik het uitdagend vind een thema uit te pluizen, op een enkel verhaal na. Ook het Lowlands verhaal past in een reeks. Ik vind dat goed werken, omdat ik bij een vrije opdracht me te vrij voel en mijn gedachten alle kanten op zwerven.

Schrijf jij ook weleens verhalen die bij elkaar passen of voel je je aangetrokken tot een thema?

Verhaal terug van verhaalchirurgen

Wie kiest voor de verhaalchirurgen – die alleen op genreverhalen commentaar geven – krijgt commentaar van twee chirurgen. Ik had beloofd dat ik er iets over zou schrijven op mijn blog. Ik vind het zinvol om mijn ervaring te delen zodat mijn schrijfvrienden weten wat er zoal mogelijk is en wie weet ook een verhaal durven op te sturen.

Wie denkt dat alleen beginners baat hebben bij de verhaalchirurgen heeft het mis. Dit verhaal is al uitgebreid proef gelezen en herschreven. Het verhaal is ook wat opzet betreft ambitieus opgezet met meerdere verhaallijnen en een complexe structuur. De taal in het verhaal wisselt nogal met de personages. Er is een gamer-psychozingevingsnerd uit de toekomst en er zijn eenvoudiger personages uit het verleden.

Voor de schrijfchirurgen dus een uitdaging, naast de gebruikelijke verhalen. Zelf wist ik niet helemaal hoe het verhaal vlot te trekken, wat heel gewoon is als je je grenzen opzoekt. Ik was dus benieuwd naar de raadgeving en het commentaar.

Dat valt niet alleen mee, het is zeer gedetailleerd zonder de globale problemen te vergeten aan te duiden. Bij dit verhaal is een goede opmaak onontbeerlijk om wijs te worden uit welke verhaallijn aan rol is. Ik krijg heldere uitleg hoe dat te doen. Ik krijg voorbeelden van terugkerende problemen, wijzigingen in de tekst, veel opmerkingen in de kantlijn over het waarom, het woordgebruik, vragen om uitbreiding, meer beschrijving, meer show. Het commentaar is motiverend zodat ik meteen zin heb aan het herschrijven te beginnen. En het beste van alles is dat het het eerdere globale commentaar van een literair agente concreet maakt, zodat ik preciezer weet waar de schoen wringt. Verhelderend.

Ook loopt het commentaar van beide chirurgen niet uiteen ondanks dat ze niet van elkaar weten wat de ander opmerkt, terwijl ze elkaar ook verduidelijken en aanvullen. Dit is een teken dat het commentaar betrouwbaar is.

Ik heb de indruk dat ik te maken heb met uitgebreide feedback van een gevorderden cursus. Talent kun je niet leren, wordt weleens gezegd, maar techniek en allerlei aanverwante zaken wel. Wie genreverhalen schrijft en verzucht dat de Schrijversvakschool om welke reden ook niet haalbaar is, heeft een leerzaam alternatief en is in goede handen bij de verhaalchirurgen. Je zou er bijna genre voor gaan uitproberen.