Zwoegen op melodie en ritme

Ik ben begonnen aan een cursus songwriting nadat een Facebookvriend me vroeg een song te schrijven. De eerste drie lessen gingen over the lyrics schrijven. Schrijven dus. Dat ging met wat gepuzzel best goed. De laatste drie lessen zijn echter in toenemende mate met muziek erbij en de laatste muziekles ligt toch echt meer dan veertig jaar achter me, ook al is helpen bij huiswerk geven nog het dichtste bij muziekles in de afgelopen jaren.

Hoe het aan te pakken, een melodie bij mijn song te verzinnen? Ik ben maar achter de piano gaan zitten en ben regel na regel in klanken aan het veranderen. Uiteindelijk heb ik gekozen voor iets dat ik kan onthouden. Niet echt simpel, maar met een terugkerende formule. Zo werk ik om mijn handicaps heen en het klinkt – houd ik me voor al weet ik al dat mijn zoon zal zeggen dat het vals klinkt. Geeft niet, want het thema is een valse vrouw.

Advertisements

Voordracht tijdens februaristaking herdenking

Gisteren, op de herdenkingsdag van de februaristaking, stond ik in café Eijlders bij het Leidseplein gedichten voor te dragen. Eerst heb ik uitgebreid kennis gemaakt met andere schrijvers / dichters zoals Hubert en Bob. Hubert schrijft proza, zo zegt hij het. Zijn tekst doet me denken aan A.L. Snijders maar dan met een andere stem en een andere boodschap, minder bitse humor.

Op het terras herinnerde iemand me eraan dat de caféhouder meermaals is opgepakt vanwege zijn keuze om ‘verboden voor Duitsers’ op de deur te plakken en nog meer. Hij heeft het allemaal overleefd. Opeens kreeg ik de ingeving om tijdens het voordragen van mijn gedicht als de dokwerker te gaan staan. De polsen naar voren, de kin opgeheven in een machteloze houding van ‘pak me dan’. Omdat het bij mijn gedicht paste dat over het overwinnen van grote angst ging na een beroving. Ja, autobiografisch. Ik stond wijdbeens als de dokwerker en merkte dat een zucht wind door het café waaide. Daarna ging ik verder met voordragen en kreeg een krachtig applaus dat bestemd was voor de Amsterdammers die hun angst destijds overwonnen. Daarmee had ik spontaan iets van mijn verlanglijst afgestreept. Ik wilde graag deze mensen eren met kunst. Niet van te voren bedacht, alsof het zo moest zijn. Het tweede gedicht voordragen ging vloeiend. Ik merkte dat ik nog wat aan mijn techniek kon verbeteren terwijl ik naar de anderen luisterde, die met wat meer rust woorden uitspreken met meer klankkleur maar was toch erg tevreden, vooral omdat ik het had gedurfd.

Ik heb na de beroving, terwijl ik ‘s nachts niet sliep van angst en herbeleving, toch op het toneel gestaan en liederen van Brecht over de Spaanse Burgeroorlog gezongen. Hoe weet ik niet. Ik vond dat ik moed moest oefenen, denk ik. Kunst is volgens mij een dialoog van het innerlijk en ik vind het thema verbinding een goede keuze van de regering, mits er dialoog is.

Het doet me denken aan de toespraak van de broer van Ahmed Merabet, politieman die werd vermoord terwijl hij Charlie Hebdo verdedigde. Zijn broer citeerde Voltaire: ‘Ik keur af wat u zegt, maar ik zal vechten tot de dood voor uw recht om het te zeggen.’ Ik had een brok in mijn keel.

Kunst is volgens mij een dialoog, opdat we ieder met ons eigen levensvisie zowel het oude genezen als de meest mooie houding zoeken om in het geheel aan tegenstrijdigheden te passen. Soms is dat meest mooie klungelig opgeven van het eigen gelijk. Soms is het een strijd voor veiligheid. Het kan niet zo zijn dat in deze tijd ambulancebroeders en Joden zich onveilig weten.

Checklist korteverhalenschrijver

Bij Schrijven Online een grappige checklist om te bepalen of je een echte korteverhalenschrijver bent. Ik had veel punten, wat niet helemaal verwonderlijk is. Ik zou willen toevoegen dat korte verhalen schrijven ook goed is als je om welke reden dan ook niet heel lang achtereen aan een ding kunt werken en een uitstekende therapie als je door ziekte moeite hebt met je brein om weer te leren formuleren. Want het motiveert, je kunt er de tijd voor nemen en je kunt er ieder moment mee stoppen.

Je kunt een ambitieuze korteverhalenschrijver zijn die naar de schrijfacademie gaat, cursussen volgen bij Schrijven Online, of lekker als autodidact meedoen aan de wekelijkse schrijfopdracht, just for fun.

Gedichten voordragen

A.s. zondag ga ik twee gedichten in Eijlders voordragen, in Amsterdam. Het eerste is uit de drie gedichten in de bundel twee uitkiezen om voor te dragen. Een wist ik meteen zeker. Over de twee andere twijfel ik nog. De een is bijzonder, maar experimenteel en moeilijker voor te dragen. Het is een gedicht in de vorm van een medisch dossier. De ander is een wat gewoner gedicht, maar makkelijker te begrijpen en voor te dragen. Ik denk dat ik voor de moeilijke keuze ga, als uitdaging.

Ook een uitdaging is de cursusopdracht songwriting van deze week: een zelfgeschreven song op een loop inzingen en opnemen. Ik heb het mezelf weer moeilijk gemaakt door een Griekse tragedie op een reggae-deuntje te zingen. Het contrast is erg grappig, maar ik hoop dat de beoordelaars vinden dat ik het voldoende op het ritme gezongen heb. Het begrijpen van hoe een song in een ritme past is een ding, het zingen een andere. Ik hoop door deze cursus betere gedichten te schrijven met meer aandacht voor klank en plaats van woorden in een zin. Het is wel een eye-opener. Zinslengte blijkt allerlei effecten te hebben, die ook toepasbaar zijn in korte verhalen. Weer stof tot experimenteren.

An artist date

Juist in deze koude wat sombergrijze maand kan een artist date je vernieuwde energie brengen. Ik was vorige week op bezoek bij Kenneth Stamp, kunstfotograaf, naar aanleiding van zijn gast, een Nederlandse kunstenaar die door Europa gereisd heeft. Hij toonde twee videofilms waarbij hij stelde dat kunst water is, vloeiend en gelijkt op wetenschap. Iemand begreep het niet. Ik wel. Misschien komt het omdat ik rijke associaties van analytische aard kreeg bij wat hij gemaakt heeft. Een liefdesverhaal over een vogelverschrikker ergens in Noorwegen. Hij vertelde erbij dat vogelverschrikkers de oorzaak waren van massale vogelsterfte en daarna hongerdood in China. Hij vergeleek het proces met oorlog. De vogelverschrikker was een metafoor voor de krijger, die in het bos ronddoolt en letterlijk onthand is. Hij speelde ook de rol van de vrouw en vond zelf dat het kunst was die geen kunst wilde zijn.

Nu nog kan ik verder denken door zijn kunstwerk aan wat er uit het onderbewuste rijst na het zien van zijn stuk. Zijn werk doet me eraan denken dat iedereen die durft iets kan maken of bedenken. Er lijkt een kader te ontbreken in zijn werk, toch is hij er wel. Hij zit in de toeschouwer. Het kunstwerk lijkt te zeggen dat ik moet oppassen dat ik door kunst te veel te verplichten mooi of star te zijn, ik de expressie van de ander onmogelijk maak. Misschien is het noodzaak om kunstenaars vrij te laten om iets te maken en ze niet het bos in te sturen, omdat ze dan niet meer hun werk kunnen doen en dat is ons waarschuwen, wakker schudden, het onbewuste vorm te geven, het onuitspreekbare bespreekbaar maken, de pijn verwerken en nog tal van psychologische ingrepen in de werkelijke wereld.

Na zo’n avond krijg ik hernieuwde kracht en inspiratie om te schrijven, niet alleen door andere kunstliefhebbers te ontmoeten maar vooral door de aangereikte thema’s en de diepzinnige gesprekken. Julia Cameron heeft gelijk dat je als je wilt schrijven of kunst maken, je artist dates nodig hebt. Niet alleen in je eentje zwerven door een stad of zitten in een bankje in het bos maar ook andere kunstenaars spreken en zien waar ze mee bezig zijn. Elkaars werk lezen.

Mijn opvatting is het dat kunst niets anders is dan dialoog in verbeelding.

Recensie op flaptekst

Er komt een recensie van mij op een flaptekst van een gedichtenbundel. Het bijzondere is dat het een recensie is met een schrijfopdracht voor dichters, zowel beginnende als gevorderde dichters kunnen er hun voordeel mee doen. Beginnende dichters door een manier te leren om voorbij het cliché te komen en gevorderde dichters omdat een kleine oefening in inspiratie nooit weg is voor tussendoor of om een nieuw gedicht te beginnen.