How not to write a novel

Dit boek bevat zo’n 200 manieren om niet gepubliceerd te worden. Veel herken ik als fout, maar er zitten ook mij minder bekende fouten tussen zoals fouten in perspectief, waarbij een schrijver ongemerkt van perspectief wisselt op een pagina. Ze geven ook raad, bijvoorbeeld dat wanneer je van perspectief wisselt, dit minstens een bladzijde lang moet zijn  (bij hij-perspectief).

De toonzetting is wel erg Amerikaans en commercieel, toch is het ook interessant voor andere schrijvers. Niet alleen vanwege de fouten, maar ook om door te krijgen wat er in het hoofd van een commerciële uitgever omgaat. Dit alles is wel in het Engels geschreven met humor en soms moet ik iets opzoeken, terwijl ik een grote woordenschat heb maar ook zonder opzoeken kan ik uit de context wel opmaken wat bedoeld wordt.

Advertisements

Zeer goed en dan?

Voor de eindopdracht kreeg ik een zeer goed. En dan? Dan heb ik het nodig om bagger te mogen schrijven. Vanuit die bagger komen de goede ideeën tevoorschijn. Mijn grootste valkuil is dat ik een geslaagd stuk wil evenaren zonder weer door het dal te gaan. John Vorhaus beschrijft in Comic Toolbox hoe veel schrijvers tevreden zijn met goed en niet door het dal naar de nog hogere piek willen gaan. Dat betekent weer van voren af aan beginnen met peinzen, zoeken, mezelf bevragen. Weer materiaal opdiepen en conflicten aangaan. Weer groeien ook, want het is aan de randen waar het interessante materiaal zich bevindt.

Een opzet schrijven

Volgens Nirav kan een opzet schrijven je als schrijver blokkeren, omdat je daarmee te vast komt te liggen. Je zou beter kunnen vertrekken uit taal.

Ik denk dat het leren een opzet maken daarmee niet in tegenspraak is. Leren is een vaardigheid krijgen in het doen die beslist eens van pas kan komen. Dit betekent niet dat je verplicht bent om altijd met een opzet van een verhaal te beginnen.

Renate Dorrestein schreef dat ze nooit met een vooropgezet plan begon. Ze zag een kindertehuis en stelde zich vragen. Ze zag personages voor zich en die begonnen te leven.

Voor mij begint het vaak met een idee dat ik vorm wil geven, de personages dienen zich ook aan vanuit een beeld of een situatie. Pas later, terwijl ik die situatie opschrijf, ga ik nadenken over welk plot daarbij zou passen. Zelden begin ik met een plot. Ik weet eerst wie mijn personages zijn en hoe ze in het leven staan. Dit maakt het lastig om een opzet te schrijven, want dat voelt als de omgekeerde weg. Dus ik ben blij dat Nirav benoemt dat dat niet nodig is.

Waardering voor jou

booktiara

De boektiara voor jou omdat de vermoeidheid van een seizoen schrijven, moederen, vaderen, uitgeven, proeflezen, werken, ziek zijn, redacteur zijn, enz. toeslaat vlak voor de vakantie en je toch verder gaat. Omdat alles wat met schrijven te maken heeft chronisch ondergewaardeerd wordt. Je mag er zijn.

Die ene schrijfmethode die bij je past

Tijdens een college geneeskunde zag ik twee oogartsen, chirurgen, aan het werk met het verwijderen van een ooglens. De één werkte kriskras door het veld, de ander in keurige banen. Het resultaat was in beide gevallen identiek, de lens was geheel weg.

Zo kun je schrijven, in keurige patronen, stap voor stap met een van te voren uitgedacht plan of kriskras door het verhaal. Als het resultaat maar een verhaal is dat schrijftechnisch deugt en dat aan alle vereisten voldoet, doet het er niet toe hoe je daar gekomen bent. Uit onderzoek bleek dat veel schrijvers springen tussen de verschillende taken die bij het schrijven nodig zijn: van opdracht tot het formuleren. Weten hoe ik het beste aan het werk ga weet ik inmiddels, toch is het fijn om te beseffen dat het niet nodig is om me strak aan een schrijfplan te houden als dat niet bij me past. Door het verhaal springen is niet gek, veel schrijvers doen het zo. Ik kan prima beginnen met een zin die ergens middenin het verhaal komt te staan of met een beeld van het einde. En het is niet raar om erop los te associëren.

In het schrijven glijden

Nirav Christophe heeft het in Het naakte schrijven, dat ik net herlezen heb, over het in het schrijven glijden en hoe je dat kunt doen. De vele eisen die gesteld worden aan schrijven zouden oorzakelijk zijn aan veel blokkades. Zelf vind ik uitgaan van één techniek of één vorm uitdagend en stimulerend. Daarna kan ik bij het herschrijven nog eens aandacht besteden aan elementen die nog niet aan bod gekomen zijn. Dit doe ik vaak in rondes. Soms bedenk ik het geheel van tevoren en weet ik al wat ik ga schrijven. Dit geldt dan voor één scène. Ik denk dat voor iedere schrijver het uitzoeken is wat hem of haar het beste afgaat. Eerlijk gezegd vind ik het heerlijk om Natalie Goldberg te lezen en een oefening van haar hand te doen ondanks de ironie van Nirav Christophe over Natalie Goldberg. En groot ongeluk levert bij mij dus wel materiaal op dat succes heeft, ondanks zijn claim dat je afstand dient te hebben, heb ik er succesvolle stukken mee geschreven. Ik hoop soms dat ik verdrietig ben. Lees hier een smiley.

Ik denk dat helaas die schrijfmythen die hij heeft ontkracht in zijn boek hardnekkig zijn en niet zomaar verdwijnen want het is ook de vraag of de lezer erop zit te wachten dat een schrijver geen geniale uitspraken doet waar een lezer van kan groeien of dat een schrijver bij het lezen de stem van een auteur voor zich hoort spreken. Dat is denk ik ook niet de bedoeling van het boek om de genoemde mythen in de prullenbak te gooien, maar om er geen last meer van te hebben wanneer je aan schrijven begint.

Bloemlezing Denkend aan Marsman

Samen met zevenenzeventig andere dichters sta ik met een gedicht in een bundel waarbij gereflecteerd wordt met gedichten over ‘Herinnering aan Holland’ van Marsman. Wat mij pleziert is dat de gedichten erg divers zijn en daardoor een doorsnede van stijlen van dichters nu. Helaas kon ik door omstandigheden niet voordragen, terwijl ik altijd probeer aanwezig te zijn bij zoiets omdat het voordragen een intensere beleving van een gedicht is. Bovendien zijn de dichters die ik tegenkwam erg aardig onderling. Ik hoop nu op een gelegenheid om het gedicht ergens voor te dragen. Voor de verandering een gedicht dat aan de kant van toegankelijk en herkenbaar ligt.