Schrijfdaginspiratie

Godijn Publishing organiseert 6 mei een schrijfdag en boeklancering. Ik zag het langskomen terwijl ik elders in gedachten bezig was. Wel of niet gaan, dacht ik toen ik de schrijfdag opnieuw langs zag komen op twitter. Het is dichtbij en ik wil graag Onno-Sven eens spreken over zijn boekdebuut.

Ik ben al een tijdje over de drempel gegaan van in gesprek gaan met andere schrijvers, door deel te nemen aan schrijfgroepen en schrijfactiviteiten. Ook ik begon ooit met in mijn eentje iets te schrijven, zonder erover te praten. Langzaam groeide de behoefte om over schrijven te praten. Met een schrijfcoach, met een docent, met schrijfgroepsleden, met schrijfvrienden, op een forum… Vaak gaat het gepraat via chat, e-mail, Skype. Het hardop praten met iemand anders vind ik vanuit psychologisch oogpunt – gezien vanuit je brein en de behoeften die daaruit voortvloeien – een activiteit die weldadig is en zelfs noodzakelijk. Internet is fantastisch omdat je meer dan ooit tevoren kunt overleggen, contact maken en leren, maar het soort contact dat je hebt als je lijfelijk tegenover elkaar staat is onmisbaar. Wellicht komt het doordat we oorspronkelijk zintuiglijke mensen zijn en nog niet vergroeid met de i-phone.

Advertisements

Inzending NPO Verboden Vruchten

Niet gewonnen maar toch een mooi verhaal. Omdat het zo specifiek is, zal ik het verhaal in mijn leergebonden schrijfboekje schrijven met de hand en niet elders publiceren dan op mijn blog. Ben benieuwd naar jullie reacties.

Dansen met god

Achter de gevels van ons dorp verlustigen vissers en meisjes zich aan kibbeling met saus. De saus druipt van de baarden en vermengt zich met lippenstift. De meisjesharen hangen troosteloos los. Ik dans verder naar de boekenwinkel. Mijn hart maakt een sprongetje, ik versnel mijn pas. Over de straat rent een poes alsof zij achternagezeten wordt door haar ouders. Ik verschuif mijn hoofddoekje, want ik zie zo niet waar ik heenga. Mijn opgespaarde geld ligt los in mijn jaszak. Met mijn vingers omklem ik het terwijl ik voel hoe mijn benen bewegen tijdens het lopen.

In mijn kamer ben ik zo vrij als hier op straat. Ik lees, doe mijn huiswerk. De gesloten wereld opent zich voor mij onder de toeziende blik van mijn ouders die afstand houden. Een mobiel mag ik niet.

‘Te duur,’ vindt vader. Moeder zwijgt en knikt. Mijn uitje is de boekenwinkel. Ik heb het mezelf beloofd als ik goede cijfers zou halen voor geschiedenis en Frans.

Ik heb het boek in mijn handen. Hoe kijkt de verkoopster mij straks aan? Zullen haar ogen wantrouwen verraden of zal ze goedkeurend knikken zoals mijn moeder?  Een man in de winkel staart kort naar me alsof hij aan mij wennen moet. Ik keer het boek om en lees de achterflap. Judas van Amos Oz. Mijn handen voelen klam, het geld is nog in mijn zak. Precies genoeg. Zou het over een Joodse verrader gaan? Ik wil de andere kant lezen, de verboden kant van het verhaal.

De naam Judas was ooit een heel gewone naam, zoals Mohamad. Mijn geest zit vol vragen waar ik steevast geen antwoord op krijg, geen bevredigend antwoord. Ik weet dat ik zachtheid zoek en vind in boeken. Mijn vader is vroom, maar niet geleerd. De vader van Juliette zei laatst dat Descartes de twijfel naar Nederland bracht en dat daardoor demonen verslagen werden.

Sinds ik dat weet probeer ik te twijfelen. Ik twijfel aan de antwoorden van mijn vader, aan demonen. Hij wilde niet dat ik VWO ging doen, maar meester van groep 8 heeft hem overgehaald. Natuurlijk laat ik niets merken over mijn twijfel, ik ben niet ongehoorzaam.

Ik schuifel omzichtig naar de balie en koop het boek. De verkoopster glimlacht en vraagt of ze het zal inpakken. Ik zeg dat het niet hoeft. Buiten stop ik het boek dicht tegen mijn hart onder mijn jas. Het bonkt tegen de gewone omslag. Onderweg naar huis versnelt mijn pas langs de lange weg met de gevels waarachter buurvrouwen aardappels schillen en buren in schuren de boel dichttimmeren.

Tijdens het huppelen zie ik als een vloek de ogen van mijn familie op mij rusten. Ik ga nog harder swingen, recht mijn rug. Mijn spieren spannen zich. Nog even en ik ben thuis, klaar om het boek te openen. Nog even en ik zal beter weten, beter dan mijn broer die gevangen zit. De trap naar boven kraakt onder mijn voeten. In de keuken schilt mijn moeder aardappelen voor in de couscous.

Lezen: Jeannette Jansen-Kim

Sporadisch ga ik bundels korte verhalen bespreken, niet als recensie maar om ervan te leren. De eerste was een bundel van Annette van ‘t Hull, de tweede is ‘Contact’ van Jeannette Jansen-Kim. Ze debuteerde met deze bundel, waarin meerdere winnende korte verhalen, rond een thema: contact. Wat is het geheim van het succes van deze verhalen?

De schrijfstijl van de verhalen varieert mee met de inhoud van het verhaal. Er is sprake van een pallet van stijlen, waarbij de hoofdpersonen de toon zetten. Bijzonder aan deze bundel is de aandacht voor de plot en voor de spanning die uit de personages voortvloeit.

De plots doen me denken aan meesterverteller Agathe Christie, hoewel het niet allemaal thrillerverhalen betreffen. Dit komt omdat ze tot in de puntjes doordacht zijn en fris (niet cliché) aanvoelen. De personages zijn spannend gekozen en blijven me weken na het lezen nog bij. Het zijn vaak personages die uit de band springen, die onverwachts een andere dan gebruikelijke draai aan hun leven geven.

Nergens overstemt de verteller in Contact de personages. De schrijver is onzichtbaar en staat niet tussen de lezer en het personage in.

Opdrachten:

1.

Bestudeer het plot in een van de verhalen van Jeannette en in een van jouw eigen verhalen. Hoe heeft Jeannette het plot over de alinea’s verdeeld? Waar liggen de verrassingen / plotwendingen? Doe hetzelfde bij een van jouw verhalen dat meer plotgedreven is. Welke lessen kun je hieruit trekken?

2.

Bestudeer een hoofdpersoon uit een van de verhalen van Jeannette en een van jouw personages. Wat zijn de verschillen / overeenkomsten? Zijn jouw personages spannend? Lijken ze uit het leven gegrepen? Hebben ze een eigen stem? Worden ze overstemd door de verteller?

Vorstelijk schrijven

Of je nu horror schrijft of erotisch, proza of poëtisch, schroom niet het beste uit jezelf te delven, met pijn en moeite tot het verhaal zo goed mogelijk is. Nog een keer herschrijven met nog scherpere kanttekeningen, terwijl je al vond dat het goed was zo. Juist dat moeilijke alinea nog eens oppoetsen.

Is jouw verhaal een vorstelijke lezer waard? Iedere lezer is een soort koning. Vind je jouw verhaal een koning waardig? Zeg niet, ik schrijf genre en daarom is alles mij geoorloofd, een slap plot, een zwakke wil, een rammelende gedachtegang.

De koning verplicht zichzelf te lachen op een mindere dag, zijn optreden te verzorgen terwijl hij liever in huispak op sloffen zijn verjaardag zou doorbrengen.

Vervolgens, schrijf als een bedelaar…

Je plafond verleggen

In een ander blog betoogde ik dat je niet tevreden hoeft te zijn met het maximale wat je nu kunt wat betreft schrijven. Er zijn manieren om je plafond op te zoeken en ertegenaan te duwen. Denkend aan volwassen anderstaligen, die om welke reden dan ook een taalbarrière ervaren bij het schrijven in het Nederlands, bedacht ik twee oefeningen / mogelijke stappen om twee verschillende obstakels weg te nemen.

Een mij bekende obstakel is zinsconstructie op gevorderd niveau. Als volwassene kun je er ineens tegenaan lopen om uiteenlopende redenen. Mijn reden is dat ik alleen Frans, Engels en Duits op school heb gevolgd. Juist het verschil in zinsconstructie wordt opgemerkt door mijn proeflezers. Nu zou ik me door grammaticaboeken kunnen worstelen. Ik kan ook de leraar aan de andere kant van mijn dorp, die zo goed is in taal, vragen me er gericht mee te helpen. Een uur oefenen geeft al veel resultaat. Ken jij jouw taalprobleem? Stap dan eens op een docent Nederlands af en vraag om hulp, al dan niet voor een zelfgebakken taart of een boekenbon.

Een andere oefening bestaat eruit te zoeken naar de schrijver die je het meeste aanspreekt in een bibliotheek of in een boekenwinkel, een alinea goed te bestuderen naar hoe zijn of haar zinnen in elkaar steken. Hoe beginnen zijn zinnen? Hoe eindigen ze? Zijn ze lang of kort? Wat wil hij ermee zeggen? Probeer nu zelf iets op dezelfde manier te schrijven. Een verhaal in die stijl. Wat heb je daarvan geleerd?

Oefenen en zelf doen is onmisbaar om vooruit te komen met schrijven. Ik kreeg een paar jaar geleden te horen dat mijn verhalen origineel zijn, maar dat de schrijfstijl beter kon. Dit heb ik onder handen genomen tot ik op prijsuitreikingen een ‘goede schrijfstijl’ of ‘poëtische schrijfstijl’ op het juryrapport las. Dus zoek je plafond op en duw.

Lees literatuur, lees schrijfboeken. Vind proeflezers die beter zijn in taal dan jij.

Deze post werd geïnspireerd door een betoog van Abdelkader Benali om kansen voor anderstaligen te vergroten.

Inspiratie uit kunst: Tineke Sips

Laat je eens inspireren door kunst, of nog beter, maak zelf een collage die bij jouw verhaal past. Het hoeft niet zo mooi te worden als de collages van Tineke Sips, maar het gaat erom dat je je meer bewust wordt van beeld en symboliek. Je kunt ook de collages van Tineke bewonderen en er een verhaal bij bedenken of ideeën genereren op basis waarvan je het verhaal bedenkt. Stel jezelf vragen over wat je ziet. Wat is het thema, wat is het conflict? Hoe vertaal je dit naar een personage?