Het samenstellen van een bundel

Op internet vond ik een artikel van John Mathew Fox over het samenstellen van een bundel. Ik heb het artikel vertaald voor eigen gebruik en ik wil de punten die voor mijn bundel van toepassing zijn hier bespreken.

  1. Wat betreft het beste verhaal aan het begin zetten, deze regel heb ik ooit ergens gelezen. Ik vertaal dat naar een goed verhaal aan het begin zetten. Iets dat de lezer zin geeft de bundel te lezen. In mijn geval het verhaal waarmee ik vijfde werd voor de publieksprijs van Editio wordt tweede. Het is een verhaal dat bij herlezing nog grappiger is.
  2. Een zwart schaap niet achterin stoppen. Onmiddellijk moet ik denken aan Julia Cameron en haar opmerking dat je een blokkade krijgt van te vroege kritiek. Ik word er opstandig van. Wie bepaalt of een verhaal een zwart schaap is? Los daarvan vind ik het beeld van een zwart schaap klinken als een vooroordeel tegen het afwijkende. Ik wil het anders zeggen: zet je zwakke verhalen niet achterin de bundel. Mijn reactie daarop is dat een rustig verhaal tussen intense verhalen best kan.
  3. Bouw je eigen structuur en orden dan je verhalen volgens deze logica. Een zandloperstructuur (Forster) ontstaat als de karakters of thema’s geleidelijk veranderen totdat ze zich omkeren in het midden en in tegengestelde richting lopen tot aan het einde. Een Möbiusband cirkelt terug naar zichzelf met een twist. Een Mozaïek wordt samengesteld uit korte stukjes die niets met elkaar te maken lijken te hebben tot het einde. Muzikale Improvisatie heeft een terugkerend beeld zoals een musicus die telkens terugkeert naar een geliefd akkoord. Instant Replay heeft een herhaling (denk aan de film groundhog day). In mijn bundel wil ik een mengvorm tussen mozaïek en Muzikale Inprovisatie benutten.Möbiusband
  4. Het laatste verhaal zou het boek dienen te openen. De eenheid van het boek openbaren aan het einde lijkt op de clue aan het einde. Alle lijnen vallen samen. In een verhaal roep je vragen op bij de lezer, aan het einde kun je kiezen voor een antwoord. In ieder geval dienen alle puzzelstukken aanwezig te zijn voor de lezer om de vragen zelf te kunnen beantwoorden die je opriep. In mijn bundel wil ik alle puzzelstukken open op tafel hebben liggen aan het einde. De lezer mag na de leeservaring zelf zijn mening hebben over het verhaal.
  5. Zet een langer verhaal aan het einde. In mijn bundel zet ik het langste verhaal niet aan het einde. Uiteindelijk blijft het een kwestie van smaak en compositie, zoals bij een muziekstuk.
  6. Als je overlappende karakters hebt, plaats ze dan naast elkaar in het boek. In mijn bundel zet ik ze niet naast elkaar en gebruik dus niet de verbindende kracht van juxtapositie. In een mozaïek mag immers pas later het verband in het geheel blijken. Bovendien wil ik verbinding met de andere verhalen.
  7. Bouw wat David Jauss ‘Liaisons’ noemt. Liaisons maken van je verhalen een eenheid. Dit kan een sleutelwoord of beeld zijn waarvan de herhaling twee scènes in een toneelstuk verbindt een daardoor hun onderliggend verband en eenheid reveleert. Ik heb een aantal zich herhalende sleutelwoorden, nog meer thema’s die een verbinding met elkaar aangaan door de bundel heen.
  8. ‘Het eerste verhaal… zou helder en onmiddellijk uitnodigend moeten zijn’ volgens Daniyal Mueenuddin. Helder is de sleutel – je wilt geen super-depressief verhaal om een bundel mee te starten en je wilt er ook een die appelleert aan het grootste aantal lezers. Dit hangt echt af van je lezers die je voor ogen hebt. Voor jouw doelgroep, die je het liefst kent, schrijf je een verhaal dat meteen een glimlach op hun lippen tovert en dat ze verrast.
  9. Als je kortere verhalen hebt, of verhalen die een ander point of view gebruiken, of die uitsteken op een andere bizarre manier, overweeg ze dan in het midden te plaatsen. Doordat ik me laat leiden door chronologie en thema, door compositie en Liaisons is dit punt van minder groot belang.
  10. Heb niet het gevoel dat het titelverhaal op enige specifieke plaats in de bundel hoeft te staan. Ze komen voor als eerste verhaal, in het midden en als laatste. Het titelverhaal is niet het beste verhaal, alleen de beste titel.
Advertisements

5 thoughts on “Het samenstellen van een bundel

  1. Interessante denkoefening!
    Dat van het langste verhaal aan het einde had ik mezelf ook al voorgenomen, en het titelverhaal wou ik als tweede zetten.
    Leuk om je eigen analyses erbij te lezen 🙂

    Liked by 1 person

  2. Bedankt hier kan ik wel wat mee.
    wie bepaalt of een verhaal een ‘zwart schaap’ is, of het grappig blijft, als ‘de lezer’ zelf mag beslissen, wie is de lezer dan? Ja een rustig verhaal tussen ‘intense’ verhalen kan natuurlijk altijd. Van die structuur-elementen kun je natuurlijk van allerlei elementen iets gebruiken. Puzzelen… Inderdaad zoals ook later terugkomt: weet je voor wie je schrijft…
    Het laatste verhaal dat het boek opent, vind ik wel erg arbitrair inderdaad. Of je zou zo spannend al die verhalen met elkaar verbonden moeten hebben, dat als in een detective alles dan pas uit de doeken komt 🙂
    Ja het titelverhaal is gewoon iets als een stukje ‘format’

    Het is goed om een bundel aan de hand van zo’n aantal punten op te bouwen, als is het maar dat het je bewust maakt van hoe de bundel in elkaar zit voor jezelf. Dat is het voornaamste volgens mij en dan nog eventueel wat verhalen bijschrijven om de bundel compleet te maken…

    Liked by 1 person

  3. Ja ik merk dat er nog wat weggevallen is; bij de beoordeling van werk van een schrijver gaat het toch eigenlijk om wat ze poëtica noemen: het geheel van opvattingen van een schrijver waaruit zijn/haar werk herkenbaar wordt.

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s