Ongezouten kritiek

Je leert het meeste van ongezouten kritiek. Is deze stelling waar? Pijnlijke kritiek is een signaal. Als het pijn doet, vertelt het je iets over jezelf. Het toont misschien een blinde vlek die niemand anders je voorhoudt. Ik heb weleens een zacht stemmetje onderdrukt dat zei dat ik niet dat cliché moest gebruiken. Ik had er zelf lol in en redeneerde de stem weg. Vele maanden later kreeg ik feedback op het verhaal. Dat ik dat cliché beter had kunnen vermijden en vervangen door een originele metafoor. Jury’s zijn soms lovender maar soms ook harder in hun oordeel over een verhaal. Ook zijn ze onderling verschillend, wat het nog verwarrender maakt. Want wie weet was je redenering om hier toch dat cliché te gebruiken best valide?

Waarom doet het pijn als je gewezen wordt op een fout? Het tast je zelfbeeld aan, dat wellicht rozer is dan de werkelijkheid. Het is gekoppeld aan allerlei houvasten, verlangens, dromen. Als je het als een belletje interpreteert, dat zegt dat hier iets te leren valt, hoeft het niet als bedreiging opgevat te worden.

Misschien is wat je leert van ongezouten kritiek meer een les hoe om te gaan met emoties omtrent oordelen dan een inhoudelijke les. Immers, notitie nemen dat één jurylid vindt dat ik clichés dien te vermijden kan ik gemakkelijk doen. Mij aangetast voelen is een lastigere les. Hoe kan het dat een ander niet houdt van mijn verhaal waar ik ziel en zaligheid in gestopt heb? Of wat een @#$ dat hij mijn verhaal niet geweldig vindt! Het loslaten van dergelijke reacties is vele malen lastiger dan het eenvoudigweg verbeteren van je tekst.

Daarom heb ik graag een proeflezer erbij die mijn verhalen bijna altijd positief leest. Daarmee relativeer ik het belang van goede techniek. Tenminste een lezer (behalve ikzelf) hield van mijn verhaal. En wie weet schrijf ik nog een nieuwe verbeterde versie.

Advertisements

3 thoughts on “Ongezouten kritiek

  1. Wat is het doel van de kritiek? Als schrijver ga je ervan uit dat je kritiek krijgt om jouw schrijven beter te maken. Dan krijg je dus kritiek als: dit doe je al goed; dat zou nog beter kunnen of je zou zus-en-zo nog kunnen ontwikkelen. Als jurylid kijk je volgens mij: dit krijg ik binnen en die moet ik ranken. Dan krijg je een jurycommentaar dat er meer zo uit ziet: dit heb ik gelezen en zo heb ik het gewogen. Dat kan heel verkeerd overkomen omdat je een zachte heelmeester verwacht. Wat juryrapporten betreft: die zijn vaak openbaar en dat maakt het extra pijnlijk. Een verhaal van me werd eens als godslasterlijk beoordeeld en tegen alle goede zeden in: en dat schrijf je dan aan een gereformeerd meisje. Ik heb er in mijn hoofd maar van gemaakt dat je jongen in kwestie (of hij jong was of mannelijk weet ik niet eens zeker) erg dom was. Toen werd het in mijn hoofd weer verteerbaar.

    Liked by 1 person

    1. Inderdaad, het doel van kritiek maakt uit voor de ontvanger en kan anders zijn dan dat van de brenger. Het onderwerp leeft, want op Facebook komen er veel reacties op het onderwerp kritiek. Ik heb weleens gelezen dat iedere schrijver die gevorderd is ermee te maken krijgt en ermee om moet leren gaan.

      Liked by 1 person

  2. Natuurlijk kan de criticus aanvoeren dat een verhaal pas goed is als de lezer vergeet dat hij ook zelf schrijver of beoordelaar is maar zo opgaat in het verhaal dat hij slechts leest en geniet. Dat is volgens mij waar, maar als je verhaal beoordeelt: lees dan voor je oordeelt. Volgens mij word je zo beter in het leveren van kritiek.

    Liked by 1 person

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s